banner55
BBC ‘nin “Hangi araçla güvenli seyahat edilir?” Konulu araştırmasında, en güvenli seyahatin uçakla yapılabildiği sonucu ortaya çıkmıştır.
 THY yollarının 2004 yılında  11.99 milyon,2015 te 61.24 milyon ve 2016’nın ilk yarısında 30.10 milyon kişilik yolcu sayısına ulaşmıştır. Bu da geçen yılki aynı döneme göre yüzde 5.5’luk artış olmuştur. Benzer artışı özel Uçak şirketlerinde de gözlemlemek mümkündür. Örneğin PEGASUS
2015 yolcu taşıma sayısı 22.34 milyon ve 2016’nın ilk yarısında 9.28 milyon yolcu taşınmıştır.
İnsanın bulunduğu her nokta da YANGIN Riski  vardır. Dolayısıyla yoğun ve hızlı hareket alanları içeren Havalimanlarında önlemlerimiz çok önemlidir.
Kompleks yapıları olan  Havalimanlarında  Açık ve Kapalı alanlar mevcuttur.
Birimler içerisinden bazıları; Lokantalar-freeshoplar-oturma bölümleri-hangarlar-yakıt ikmal bölümleri vb. Daha önceki yazılarımızda Davlumbaz yangın koruma+klima +asansör+ yakıt tank koruma sistemlerini irdelemiştik .(*)
Diğer analizlerimizden farklı olarak; Havalimanlarına özel, Uçak ve Hangarlar da YANGIN’ı ele almak  daha doğru olacaktır.
UÇAK’larda algılamadan bahsedecek olursak;(**)
Motorlarda yangın dedektörleri-APU(Yardımcı güç ünitesi) Yangın dedektörleri-Ana iniş takım yuvasındaki algılama sistemleri-pnömatik sistem borularındaki yangın dedektörler çeşitleriyle sıcaklık algılama ürün çeşitleridir. Ayrıca  kargo kompartımanı duman dedektörü-tuvalet duman dedektörü-Avonik (uçak üzerindeki tüm elektronik sistemlerinin genel adı.)Kompartımanı duman detektörleriyle Yangın Algılama Prosesi tamamlanmış olur.
Söndürme sistemleri ise; Motordaki otomatik yangın söndürme-APU’daki yangın söndürme-Kargo kompartımanında yangın söndürme-lavabo yangın söndürme ve taşınabilir yangın söndürme sistemleridir.
 Uçak hangarları temelde uçakların bakımı için atölye olanaklarının sağlanması ve hava şartlarından dolayı korunması için inşa edilen yapılardır. Hangar ebatları ve düzenleri  bir veya birden fazla uçak
Barındırması veya farklı gerekçelerle oldukça farklılık gösterir(***)
Hangarlardaki tehlikeleri, Kimyasal-fiziksel –mekanik-ergonomik ve elektrik kaynaklı  olarak sınıflayabiliriz. Bu ana başlıkların türevi olan Yangın ve Patlama İrdelenirse;
1)Nedenler
Boya, yapıştırıcı ve çözücü gibi yanıcı ve oksitleyici kimyasalların kullanılması-Kimyasalların ayrı bir odada uygun bir şekilde depolanmaması-Kimyasalların etiketlenmemiş ağzı açık bidonlarda bekletilmesi-Kimyasalların depolandığı alanda önünde malzeme istiflenerek kapatılması-elektrikli ekipman, statik elektrik gibi ateşleme kaynaklarının olması-Hangarda yangın söndürücülerin olmaması yada periyodik kontrollerinin yapılmaması-Yangın söndürücülerin önüne malzemelerin istiflenmesi-Erken önlem alınması sağlayacak algılama isteminin olmaması-Güç ünitelerinin yakıt tankına olan mesafesi  şartına uyulmaması-Nitrojen tüplerinin etiketlerinin olmaması ,başlık muhafazalarının olmaması ve korunaksız şekilde hangar içinde bulundurulması-Acil çıkışların işaretlenmemesi-Yangın ihbar butonlarının doğru tesis edilmemesi-Acil çıkışların tasarlanmamış olması-Atölye kapılarının dışarı yöne açılmaması-Yakıt tankında yanıcı buhar konsantrasyonunun artması
2)Nedenlerin Oluşturduğu Riskler
Parlayıcı ve patlatıcı kimyasallar tehlikeli konsantrasyona ulaşarak yangın ve patlamaya neden olabilir
Alev olabilme özelliği olan kimyasallar tutuşarak yangına ve patlamaya neden olabilir.
Yangının önlememesine veya  erken müdahele edilemeyerek büyümesine, can ve mal kaybına neden olabilir. Tüplerin devrilerek patlamaları sonucu yaralanmalara ve ölüme neden olur. Yangın veya patlama gibi acil durum anında hangarın hızlı tahliye edilememesine ,zehirlenme,yaralanma,ölüme ve maddi hasarlara neden olabilir.
3)Önlemler
Kimyasallar uygun depolama koşullarında etiketli şekilde depolanmalıdır. Kimyasalların depolandığı alanda tehlikeli konsantrasyona ulaşmalarını engelleyecek havalandırmanın yapılması sağlanmalıdır. Elektrikli, ekipman , statik elektrik gibi ateşleme kaynakları ile patlayıcı kimyasallar aynı yerde bulundurulmamalıdır. 
Elektrik tesisatı exproof özellikli olmalıdır. Yangın söndürücülerin kolay ulaşılabilir yerlerde olmaları sağlanmalıdır. Yangın söndürücülerin periyodik kontrol ve bakımları yapılmalıdır. Yangın ve Patlama  gibi tehlikelerin erken fark edilmesini sağlayacak Adresli interaktif sistemler kurulmalıdır. Yangın ihbar butonu standartlara uygun tesis edilmelidir. 
Güç ünitelerinin Uçağın yakıt tankına izin verilen mesafede olması sağlanmalıdır. Acil çıkış kapıları işaretlenmeli ,acil çıkış kapıları dışarı doğru açılmaları ve hangarda yerli sayıda olmalıdır. Hava regülatörüne bağlı basınçlı hava hortumları gerilmeye karşı duvara kelepçe ile sabitlenmelidir. Hava regülatörünün düzenli bakımı ve kontrolü yapılmalıdır. Nitrojen tüpleri korunaklı ayrı bir alanda etiketli, valf başlığı bağlı, başlıkları muhafazalı  depolanmalıdır. 
Nitrojen tüpleri dolu boş olarak etiketlenmeli ve ayrı bölgelerde gruplanmalıdır. Yakıt tankı boşaltılmalı, yanıcı buhar konsantrasyonu ölçülerek çalışılmalıdır .Çalışan ekip sürekli eğitilip Yangın ve Patlama Senaryoları oluşturularak sıkça uygulamalar yapılmalıdır.
Atatürk Havaalanı yangını(22.05.2008 ve 14.07.2016)…..Antalya Havaalanı Yangını(22.08.2016)…..
Dublin Havaalanındaki hangar da çıkan Yangın(25.08.2016)….Prag Havaalanı F Hangarında Teknik bakım gören Ecir’in Uçağında Büyük hasara neden olan Yangın(13.06.2016)…..Bilindiği üzere Bir Uçağın Maliyeti yaklaşık 130 milyon usd’dir.A 318 Model Uçağın 39.300 kğ boş ağırlığının yanı sıra yakıt kapasitesi 23.860 kg.’dır.
SONUÇ: Hava Ulaşım Sektöründe İstatistiklere Göre Bakım BölgesindenKaynaklı Kaza Oranı % 16’dır.  
Ülkemizde 2000’li Yılların Başından İtibaren Özellikle Bağlantı Ulaşım Yollarının ve Araçlarının Artmasıyla(Atatürk Havaalanına Sabiha Gökçen AKMİS Seyahat  gibi) Hava Ulaşımının Her Gelir Düzeyinde Vatandaşımızca Kullanım Oranı Hızla Artmıştır. Havalimanlarına Yapılan Yatırımlarında Hızla Devam Etmesinin Etkisiyle Hava Ulaşımının Kullanımının Lineer Bir Şekilde Artacağı Görülmektedir.
Havalimanları İçin, Yukarıdaki Açıklamalar Dikkate Alındığında YANGIN’a Yönelik Alınacak Önlemler  Tam Bir Uzmanlık Gerektirir.
 (*):Ayşe Nazlıoğlu tezi(T.C.Ç.ve S.G.B-Havaalanı bakım ve onarım hangarında tehlikeli kaynakların belirlenmesi ve kontrol listesi hazırlanması )’nden.
(**):Uçak Bakım( T.C.M.E.B)’dan.
(***):Daha önceki makalelerimizi kitapçık haline getirdim. İsteyenler Gazetemizden ücretsiz edinebilir.

  

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner51

banner34

banner38

banner57

banner33

banner37