banner55

Dünyada kırsal kesimlerden kentlere şimdiye kadarki en büyük toplu göçü yaşıyoruz. McKinsey & Company şirketine göre dünyada tüm şehirlerdeki nüfus miktarına yılda 65 milyon kişi eklenmektedir, bu da İngiltere'nin tüm nüfusuna denk gelmektedir.

Bu hızlı kentleşmenin büyük bölümü, 1990'lardan 2010'a kadar bir milyondan fazla insanın aşırı yoksulluktan kurtulmasına yardımcı olan Çin ve Hindistan olmak üzere iki ülkede gerçekleşmiştir. Ayrıca 2015 ile 2025 yılları arasında, gelişmekte olan ülkelerdeki 440 şehrin küresel GSYH büyümesinin neredeyse yarısını oluşturacağı hesaplanmaktadır.

Dünyadaki ikinci şehirlere; Surat (Hindistan), Foshan (Çin), Porto Alegre (Brezilya) şethirlerini örnek gösterebiliriz. Surat, Mumbai'nin kuzeyinde, Hindistan'ın tekstil üretiminin yaklaşık beşte ikisini oluşturmaktadır. Guangdong Eyaletindeki Pearl River'daki Foshan, Çin'in GSYH açısından yedinci en büyük şehridir. Porto Alegre Brezilya'nın dördüncü büyük eyaletinin başkentidir. Her üçünün hızla büyüyen nüfusu ve hızla genişleyen tüketici tabanı bulunmaktadır. önemli hale gelecek. Orta ölçekteki şehirler genelde en hızlı gelişme gösterenler oluyor. Kimi zamansa ekonomi için lokomotif görevi görüyor. Dünya üzerinde bu şekilde “ikinci şehir” kategorisine giren 2400 civarında şehir bulunuyor

ve bunların üçte ikisi Afrika ve Asya kıtalarında. Bu şehirler genellikle teknoloji geliştirme, ağır sanayi, devlet yönetimi ya da ticaret gibi spesifik alanlara odaklanmış olarak büyüyor. Pittsburgh, Bengaluru, Barselona takip edilmesi gereken ikinci şehirler, aynı Abuja, Medellin, Stuttgart ya da Ankara gibi.

İkinci şehirlerin daha fazla araştırmaya ihtiyacı olduğu ve bu konuda veri eksiklikleri bulunduğu aşikâr. Dolayısı ile ikinci şehirler için bir plan oluşturmak oldukça zorlu bir iş. Bu nedenle Birleşmiş Milletler Habitat III Konferansı’nın ele aldığı konulardan biri de bu.

Genelde ikinci şehirler, dominant şehrin nüfusunun  – P’si kadar bir nüfusu barındırıyor, ülke yönetimi ya da ekonomik ve lojistik roller gibi görevler üstleniyor.

İkinci şehirler, oldukça büyük bir potansiyel içeren doğru bir planlama ve cömert altyapı yatırımları ile bulundukları ülke için bir üretim merkezine dönüştürebilir. Bunun içinse geleceğin “AKILLI ŞEHİRLERİ” (**) için yapılan deneysel uygulamaların, ikinci şehirlere uygulanmasının başarılı sonuçlar getireceği düşünülmelidir.

Türkiye açısından bakıldığında  birçok ikinci şehir'e ihtiyaç olduğu gözlenmektedir. Bir mega şehir ve yatırımcılar için bir yatırım merkezi olan İstanbul yakın zamanda ihtiyaçları karşılamada zorluklarla karşılaşacaktır.

Bu açıdan bakıldığında devlet yönetimine katkısı göz önüne alındığında Ankara bir ikinci şehirdir.

  Avrupa'ya yakınlığı ve yetişmiş insan gücü ile İzmir,ayrıca

Expo’yu Türkiye’ye Getiren İkinci Şehir ”Hatay” ikinci şehirlere aday şehirler listesine alınabilir.

8 bin 500 yıllık tarihinde dünyada yaşayan birçok medeniyete

ev sahipliği yapan ve o tarihten günümüze kadar geçen binlerce yıl sonra medeniyetlerin buluşma noktası olan Hatay 2021 Botanik Exposu ile uluslar arası arenada kendine biryer bulmanın yolunu açmıştır.Marka bir şehir olarak Hatay Expo fırsatıyla Akıllı Şehir olarak yeniden şekillenme ve dünya pazarlarına  açılma yolunda önemli bir fırsat yakalamıştır.

Ekonomik katkılar olarak bakıldığında ,ticaret, çevre, gıda güvenliği ve sanayi gibi alanlarda önemli yatırımların yapılmasının yolu açılmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de İl Bazında Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) baktığımızda 2014 yılı için en büyük paya 622 milyar 762 milyon TL ve 0,5 pay ile İstanbul ulaşmıştır. İstanbul’u, 186 milyar 977 milyon TL ve yüzde 9,1 pay ile Ankara, 127 milyar 430 milyon TL ve yüzde 6,2 pay ile İzmir izlemiştir. Hatay ise %1,2 pay ile 15. Sırada yer almıştır.

Şekil 1 İl Bazında Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Payı, 2014

Türkiye’de İstanbul her anlamda “birinci şehir” konumundadır. Potansiyeli, nüfusu, mega kent olması, konumu İstanbul’u bir cazibe merkezi haline getirmektedir. Fakat aynı zamanda, neredeyse tüm iş sektörlerinin İstanbul’da toplanması ve İstanbul’un çok yoğun bir şekilde göç alması kaçınılmaz olmuştur. Bu da yoğun nüfus, çarpık kentleşme, trafik, çevre ve hava kirliliği gibi sıkıntıları beraberinde getirmektedir. Bu sebepten dolayı Hatay’ın hedefi “ikinci şehir” olmalıdır. Yani iş yoğunluğu ve potansiyeli yüksek ama yukarıda saydığım sıkıntılar mega kentlerimize göre nispeten daha az olmalıdır. Bu da Hatay’a yapılacak yatırımlara hız kazandıracaktır. Böylece hem mega kentlerimize bir alternatif yaratmış, hem de iş ve beyin gücünü Türkiye’nin her tarafına dağıtmış olacağız.

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı verilerine göre Hatay’da ekonomik olarak hakim sektörler; ticaret, tarım, sanayi, ulaştırma (nakliyecilik) ve inşaat sanayidir. Hatay ilinde demir-çelik mamulleri, otomobil filtresi, tarım araç ve gereçleri ve tarımsal ürünler başta olmak üzere yaş sebze ve meyve ile narenciye üretim ve ihracatı yoğun olarak yapılmaktadır. 2016 TÜİK verilerine göre, 2015 yılı Hatay’ın ihracat rakamı 1.827.172.200 $ ve Türkiye toplam ihracatına oranı %1,3’dür.

Şekil 2 Yıllara Göre Hatay İhracat Oranı

 İthalat rakamı ise 3.232.405.451 $ ve Türkiye toplam ithalatına oranı %1,8’dir.

Şekil 3 Yıllara Göre Hatay İthalat Oranı

Son yıllardaki istatistiklerde düşüş olsa bile Hatay’ın özellikle Ortadoğu pazarı açısından çok ciddi potansiyeli bulunmaktadır. Son yıllardaki istatistiklerin düşmesinin sebebi Suriye ile alakalıdır. Suriye’de iç huzur sağlanması durumunda özellikle ihracat verilerinde ciddi iyileşme gözlenecektir. Hatay Ortadoğu’ya yatırım yapmak isteyen yatırımcı için güvenli bir bölge alternatifi olmakla birlikte, Hassa – Dörtyol tünelinin açılmasıyla lojistik sıkıntılar aşılıp verimlilik artacaktır. İstanbul Avrupa’nın kapısı veya Amerika için köprü kent ise ikinci kent Hatay Ortadoğu veya Afrika’nın kapısı, Çin için köprü kent olmalıdır.

2015 yılı İstanbul Sanayi Odası (İSO) ilk 500 büyük sanayi kuruluşu listesinde İskenderun Demir Çelik A.Ş. dokuzuncu sırada, Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş. yirmi birinci sırada, Tosyalı Demir Çelik Sanayi A.Ş ise iki yüz onuncu sırada bulunmaktadır. Bu listeye yüksek teknoloji ürünleri alanında bir şirketin girmesi Hatay’daki ihracat istatistiklerinin iyileşmesine ve özellikle kalifiye bireyler için istihdam olanaklarının artmasına sebep olacaktır. Bu Hatay’ın ikinci şehir hedefine daha hızlı adımlarla yaklaşması demektir.

 Akıllı şehir kavramı ile destekteklendiğinde  ANKARA ve  HATAY “ikinci kent” kavramına tam anlamıyla uyan, dünyanın konuştuğu, yüksek potansiyelli, her alanda önde ve örnek gösterilen bir şehirler olacaktır.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

GE  Türkiye Blogu- Milliyet Arşivi ekokritik.com-Türkiye Akıllı şehirler değerlendirme raporu web(TBV)

Mehmed Hadra (Çolakoğlu enerj)i Kaynaklarından yararlanılmıştır.

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

banner51

banner34

banner38

banner57

banner33

banner37