Dünyada batılı devletlerin alkol ve sigara karşıtı tavırlarındaki tutumları kuşkusuz riyakârlıktan öteye gidemiyor. Hem gittikçe içki ve sigara hususundaki daraltılan yasak alanlar, hem de gittikçe büyütülen alkol üretimi ve pazarı. Bu iki tezat durum çok ilginçtir. İhtiyaçlar teorisi. Formül C2H2O2.
                                         ***
İstanbul kültür daire başkanlığının yayımladığı bir kitapta yer alan bir fetva var. Tuzla Aydınlu karyesinde ‘meyhaneden çıkanların nara atıp halkı rahatsız etmemelerine’ dair bir fetva yer alır.
Nedense içki içilmemesi konusunda fetva verilmemesi düşündürücüdür. Halkın rahatsız olmaması üzerine verilmiş bir fetva işte.
                                        ***
İlk bira fabrikasını Feriköy de1890 yılında İsviçreli Bomonti kardeşler kurmuştur. Osmanlıda bira fabrikası gayrimüslimlere hizmet veriyordu
                                        ***
ilk rakı fabrikası, 1880'li yıllarda Sultan Abdülhamit döneminde, başmabeyinci ve maliye bakanlarından Sarıcazade Ragıp Paşa tarafından Tekirdağ yolu üzerinde Umurca Çiftliği'nde kurulmuştur. Umurca Rakı Fabrikası'nda üretilen Umurca Rakısı ve asıl adı "Bozcaada" (Tenedos) rakısı olan Deniz Kızı rakısı dönemin en kaliteli rakılarıydı. Osmanlılar döneminde azınlıklarda İstanbul'da rakı imalathaneleri açmışlardır.
                                       ***
İçki ve alkole karşı olanlar 1920yılında bir dernek kurdular. Hilali Ahdar. Yani şu herkesin bildiği Yeşilay. Alkol ve sigara yani uyuşturucu ile mücadele derneği.
Batıdaki insanlarda bu konuda bazı dernekler kurdular. Ama bütün bu çalışmalar sonunda sigara fabrikaları da içki üretimi de fabrikaları da mantar gibi çoğaldı. Yıllara yayılan sürelerde en çok sigara ve içki fabrikaları artış gösterdi.
                                       ***
 1920 ile 1926 yılları arasında 6 yıl boyunca her türlü alkollü içkinin alım satım ve içilmesi yasaklanmıştır. Zaten 1926 yılında alkol piyasası devlet tekeline alınmıştır
Gaziantep’te 1930 da rakı fabrikası imalata başlar sırasıyla Diyarbakır, Tekirdağ, Nevşehir izler bunu.

1934 yılında Atatürk orman çiftliğinde kurulan bira fabrikası 1937 yılında daha büyük bir fabrikaya dönüşmüş eskisi de genişletilmiştir.
Cumhuriyet döneminde Tekel Genel Müdürlüğü'nün kurulmasıyla rakı çeşitleri de arttı.

Yine 1938 de 850 ton arpa ile 6 ton şerbetçi otu kullanılarak iki buçuk milyon litre bira üretimi  planlanmıştır.
Ankara birasının satışı 1934 te 51 milyon litre iken üç yıl sonra 450 milyon litreye çıkmıştır. Başkentte 40bin tondan üç yılın sonunda 200bin tona, İstanbul da bin tondan 80bin tona, İzmir de ise üç bin tondan37bin tona çıkmıştır. Devletinde bu konuda çok reklam desteği olduğu görülüyor.                                    

Asıl anlamsızlık ise aynı devlet aynı anda hem dernekler vasıtasıyla alkol içilmesini engellemeye çalışıyor hem de kurduğu fabrikalarda ürettiği içkilerinde reklam ve tanıtımını yapmaktan geri durmuyordu.
Yeni rakı 1944 yılında tekel tarafından üretilmeye başlanmıştır.
                                      ***
Milli içkinin rakı mı? Ayran mı? Olduğu tartışması; kuşkusuz ayranda karar kılınmasına sebep olmuştur. Çünkü ayranın insanı sakinleştirdiğini uyumasını sağladığını Rakınınsa baş ağrısı yaptığını çevremizde söyleyenler var.
Rakı, ilk defa Türkiye'de üretilmeye başlanmış ve Osmanlı Devleti döneminde Anadolu'da ve Rumeli'nde yaygın olarak içilen bir içecek haline gelmiştir. Tanzimat'tan sonra meyhanelerin çoğalmasıyla birlikte rakı üretiminde de artış olmuştur.
                                      ***
 
 
1926 yılında kurulan TEKEL’in, Alkollü İçkiler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi bölümünün, 27 Şubat 2004 tarihinde özelleştirilmesinden sonra, alkollü içkilerde devlet tekeli sona ermiş oldu.
Rakı tüketiminin nedense 2000 yılında 70 milyon litreden 2004 yılında 44 milyon litreye düştüğü söylentiler arasındadır.
Özel sektör 2004 yılında rakı üretimine başlayınca piyasaya 40 çeşit rakı sürülmüştür.
                                    ***
Son süratle içki fabrikaları kurulurken içki içilmesinin kısıtlanması üzerine yapılan çalışmalar mizahtan öteye gidemezken, bataklığı kurutamıyoruz ama sinek öldürmekteki başarımızın büyüklüğü de tartışma götürmez inancını da yitirmiş değiliz. Tam şaraba sıra geldi ama yer bitti.
                                   ***
İçki bütün kötülüklerin anasıdır meselesini de unutmamamızda fayda var.
                                   ***
Ancak Yeşilay yani diğer adıyla Hilali Ahdar hala tek dernektir.